Beşiktaş Bereket Jimnastik Kulübü'nün Kuruluşu
Osmanli imparatorlugu'nun çöküs dönemiydi artik. Koca dev yavas yavas eriyor, bitiyordu sanki. Ve devir Abdülhamit devriydi.
Iste böyle bir ortamda Türkiye'nin ilk spor kulübü olan Beşiktaş
Bereket Jimnastik Kulübü kurulur. Kulüp, sayilari 26'yi bulan bir genç
grup tarafindan Serencebey semtinde, 1903 yilinin Mart ayinda, sporun
bir suç, bir kabahat olarak kabul edildigi bir zamanda, her türlü risk
göz önüne alinarak Medine-i Münevvere Muhafizi Seyhülharem Osman
Pasa'nin konaginda kurulur.
Kulübün kuruculari: Hüseyin Bereket, Mehmet Samil (Sapli), Ahmet
Fetgeri (soldaki resimde görünen), Mehmet Ali Fetgeri, Nazim Nazif
(Ander), Tayyareci Fethi Bey, Behçet Bey, Haydar Bey, Sevket Cenani
Bey, Mahmut Naci Bey, Cami Baykurt ve Serafettin Bey.
Ilk idare heyeti:
Baskan (Reis): Samil Osman Bey
Genel Sekreter (Umumi Kâtip): Hüseyin Bereket Bey
Spor Hocalari: Mehmet Ali Fetgeri, Ahmet Fetgeri Bey, Nazim Nazif Bey.
Kulübün Adının Değiştirilmesi
Gösterilen faaliyetler Osmanli sarayinda kusku yaratiyordu. Saray
ajanlari bos durmayip gencleri Abdülhamit'e bile sikayet etmislerdi. Bu
jurnallemenin sonucunda bir gün, Ahmet Fetgeri ve arkadaslari yorucu
bir antreman sonrasi Osmanpasa Konagi'ndan çiktiktan sonra zaptiyeler
tarafindan tutuklanip Hasan Pasa Karaklu'na götürülmüslerdi.
Kendilerinin zindanlara atilacagini düsünürken, saray çevrelerine olan
yakinliklari sayesinde serbest birakilmislar, ama bir daha yaptiklari
faaliyetleri tekrarlamamalari kendilerinden istenmisti.
Kurtulmuslardi ama bu ise köklü bir çözüm bulmalari gerekiyordu. Saray
çevrelerindeki baglantilarini kullanarak fikir danismaya baslamislardi.
Sonunda Abdülhamit'in yaveri Mehmet Bey soruna çözüm bulmustu. Beşiktaş
Bereket Jimnastik Kulübü adi degistirilecekti. Zira jimnastik kulübü
kurmak suçtu. Bu tavsiye üzerine hemen toplanildi ve kulübün adi
Osmanli Beşiktaş Terbiye-i Bedeniye Mektebi olarak degistirildi.
Artik is Mehmet Bey'e ve Abdülhamit'in kusçubasisi Behçet Bey'e
kalmisti. Onlar da Abdülhamit'e yeni kurulan mektebin sporlarin
yapilacagi, insan sagligina yararli bir yer oldugunu söylediler.
Abdülhamit en güvendigi iki adamina inandi. Ve böylece de Beşiktaş'li
gençler çalismalarini daha rahat ve korkusuzca sürdürmeye basladilar.
Zamanla Abdülhamit'in en yakinlari bile kulübe katilmaya basladilar.
Kulübün Resmiyet Kazanması
23 Temmuz 1908'de mutlakiyet dönemi bitmis, mesrutiyet ilan edilmisti.
Bu insanlarin daha da özgürlesmesi, dolayisiyla da daha rahat spor
yapabilmeleri, bir araya gelebilmeleri demekti.
3 Agustos 1909'da da Cemiyetler Kanunu çikarildi. Ayni yil içersinde
Tepebasi Kislik Tiyatrosu'nda Beyoglu Mutasarrifi Muhittin Pasa'nin
öncülük ettigi spor bayrami yapiliyordu. Azinliklarin kurduklari
kulübler oradaydi. Dört Rum kulübü ilgi çekiyordu. Fakat bayramda bir
tek Türk spor kulübü yoktu. Sadece birkaç Türk zabiti davetliydi. Ve
onlarin arasinda Beşiktaş'li Refik, Mazhar, ve Fuat Bey'ler de vardi.
Muhittin Pasa spor yapan gençleri hayranlikla izledi, zaman zaman da
alkisladi. Dayanamadi, "Su gençleri gipte ile izliyorum. Surada bir
Türk kulübü neden yok? Halbuki bir kulübümüzü de törende görmeyi ne
kadar arzu ederdim, bilemezsiniz." dedi.
Fuat Bey atildi:
- Pasam, aslinda 6 yildan beri Beşiktaş'ta böyle bir kulüb var. Ama
biliyorsunuz ortami. Çalismalar gizli yapildi. Eger izin verirseniz...
- Yaa... Neden benim haberim yok? Hemen harekete geçilsin. Her türlu
yardima hazirim. Vakit kaybetmeden gidin ve bana istidayi getirin.
Bunu takiben hemen toplandilar. Artik mektep olmayip kulüp olduklarina
dair bir karari onayladiktan sonra da adlarini Beşiktaş Osmanli
Jimnastik Kulübü olarak degistirdiler.
Fuat Balkan ve Umumi Katip Hüsnü Bey Beşiktaş Osmanli Jimnastik
Kulübü'nün nizamnamesini hazirladi. Mazhar Kazanci istidayi imzaladi.
Istida Beyoglu Mutassarrifligi'nin Cemiyetler Defteri'nin 468.
sayfasina 26 Ocak 1326 (1910 miladi) tarih ve 1760 numarayla
kaydedildi. Ve tasdik edilen 185 sayili tescil belgesi verildi.
Sükrü Pasa baskanliginda olusturulan ilk resmi yönetim kurulunda su
isimler yer aliyordu: Ziyaein Karamürsel, Sevket Cenani, Ahmet Pasa,
Mazhar Kazanci, Fuat Balkan, Ahmet Fetgeri, Mehmet Ali Fetgeri, Hüseyin
Hüsnü.
Beşiktaş, Cemiyetler Kanunu'nun kabülünden sonra resmiyet kazanmis ilk
Türk spor kulübü olarak tarihe geçti. Beşiktaş semtinin Akaretler
bölgesinde Sair Nedim Caesi'ndeki Sulh Mahkemesi binasi lokal olarak
belirlendi. Ancak burasi küçük olup kulüp hizla büyüyordu.
Daha sonra Akaretler'deki 84 numarali binaya tasinildi. Binanin arkasi
tam 600 altin harcanarak spor sahasi yapildi. Malzemeler alindi. Kulüp
artik tesis ve lokale de kavusmustu.
Futbolun Spor Dalı Olarak Kulübe Katılması
Bir gün Valideçeşme'de gençler aralarinda konusuyorlar, egleniyorlardi. Içlerinden biri Taskisla yönünü gösterdi:
- Bakin alevlere... Taskisla yaniyor!
- Haydi gidip bakalim, orada ne oluyor?
Kosarak gittiler. Amaçlari yangini görebilmek ve hatta yardim
edebilmekti. Taskisla'ya geldiklerinde ilgilerini baska bir olay çekti.
O bölgedeki Ingilizler bir çesit spor yapiyorlardi. Iki takima
ayrilmislar ve bir topun pesinde kosuyorlar, sayi yapmaya
çalisiyorlardi. Hayranlikla bir süre onlari izlediler.
- Bu oyunu biz de oynayamazmiyiz?
- Oynariz
- Ama nasil? Bizim topumuz yok ki...
- Alalim su topu kaçalim.
- Olmaz, ayip olur...
O sirada top önlerine gelir. "Alalim su topu kaçalim" diyen Katip
Tevfik dayanamaz. Topu alir, Ingilizlerin saskin bakislari arasinda
kosmaya baslar. Arkadaslari da pesinden tabii...
Valideçeşme'ye geldiklerinde izlerini kaybettirmislerdi. Topu Refik
Osman'in evinin bahçesinde saklarlar. Onlar Beşiktaş kulübünden
degildiler. Ama Beşiktaş'ta oturan gençlerdi... ve böylece semte futbol
topunu ilk getirenler olarak tarihe geçtiler.
Semte getirilen futbol topu bile Beşiktaş Osmanli Jimnastik Kulübü'ne
futbolu ilk yillarda sokamadi. Ama gençler zamanlarini aralarinda
futbol oynayarak geçirmeye baslamislardi.
1911 yilinin Agustos ayiydi. Su haber semte hizla yayildi: "Gümrük
memurlarindan Elazizli Haci Yusufzadelerden Mehmet Bey'in oglu 17
yasindaki Seref Bey futbol kulübü kurmus."
Takimin adi Valideçesme idi. Seref Bey'in disinda takimda Sair Kazim,
Asim, Alaein, Selahettin, Doktor Mehmet, Askeri Hakim Hakki Bey vardi.
Bölgedeki diger gençler de bos durmadilar. Münir Bey'in önderliginde
birlestiler. Nuri ve Rüstü kardesler, Küçük Hakki, Büyük Hakki, Ziya,
Hafiz Mustafa ve Refik Osman bir araya gelerek Basiret takimini
kurdular.
Aralarinda maçlar yaptilar. Güçlendiler, gelistiler. Rekabeti
biraktilar. Karma kadrolar olusturarak azinliklarla iiali karsilasmalar
yaptilar. Tatavla'nin Araks, Kadiköy'ün Barham ve Oresten takimlariyla
oynadilar.
Önderleri Seref Bey'di. Bir gün yaptiklari toplantida Seref Bey arkadaslarina düsünçesini açikladi:
- Beşiktaş semtinin tek ve en güçlü kulübü Beşiktaş Osmanli Jimnastik
Kulübü'dür. Ancak bir tek eksikleri var o da futbol bransinin olmamasi.
Beşiktaş Osmanli Jimnastik Kulübü'ne katilalim. Böylece Galatasaray,
Fenerbahçe, ve Altinordu ile rekabete girebiliriz.
Itiraz eden olmadi. Fikir alkislarla karsilandi. Ama çekinenler de yok degildi:
- Ya bizi almazlarsa?
- "Merak etmeyin, ben gidip görüsecegim. Almayacaklarini sanmiyorum ve hatta sevineceklerini de saniyorum." dedi Seref Bey.
1911 yilinin son aylariydi. Seref Bey Beşiktaş Osmanli Jimnastik
Kulübü'ne gitti. Karsisinda Fuat Bey, Ahmet Bey, ve Mazhar Bey vardi.
Kulübe katilmak istediklerini kendilerine bildirdi. Fuat Bey, Ahmet
Bey, ve Mazhar Bey öneriyi sevinçle karsiladilar.
Valideçesme ve Basiret Külüpleri, Beşiktaş Osmanli Jimnastik Kulübünün çatisi altinda resmen birlestiler.
Seref Bey hic bos durmadi. Hemen calismalara basladi. Takimda yer
alacaklar belliydi. Beşiktaş'in ilk futbol takimi su isimlerden
kurulmustu: Resul Bey (kaleci), Ridvan Bey, Behzat Bey, Dr. Sabri, Sair
Kazim, Sadi Baltalimanli, Dr. Mehmet, Asim Bey, Seref Bey, Dr. Ali,
Fahri Bey.
Takim kurmak yetmiyordu. Eksikler çoktu. Forma yoktu. Ayakkabi yoktu.
Top yoktu. Ama bulundu. Çevresinde sporsever olarak taninan Ipekçi
Ihsan Bey gençlerin çaresi oldu, her eksiklerini tamamladi.
Zamanla ikinci ve üçünçü takimlar da kuruldu. Futbol Beşiktaş Osmanli
Jimnastik Kulübünü'de bir anda kisa süre içinde birinci siraya oturdu.
Ama kulüpte sadece futbol yoktu ki... Diger branslar da vardi. Iste
futboldaki bu gelisme bazi branslarin yöneticilerini sinirlendirdi:
- Halterde geri kaldik!
- Futbol yüzünden jimnastik yapamiyoruz!
- Atis egitimleri ne olacak?
- Boksu unutmayalim!
- ........!!!!!!!
Iç çekisme bitmedi. Seref Bey'e karsi cephe alanlar çogaldi. O da
sonunda Beşiktaş Osmanli Jimnastik Kulübünü'den ayrilmaya karar verdi.
Sisli'deki Sebat kulübünü'ne katildi. Arkadaslari O'nun pesini
birakmadilar. Seref Bey yoksa biz de yokuz diyerek onlar da Sebat
kulübü'ne katildilar.
Seref Bey'in çaliskanligi orada da etkisini gösterdi. Sebat takimi kisa
sürede güçlendi. Ve günlerden bir gün Sebat Beşiktaş'in karsisina
futbol sahasinda dikiliverdi.
Sebat takimi sahada Mahmut, Nazmi, Adil, Hüsnü, Andon, Haluk, Refik
Osman, Orhan, Seref, Siyret, Haluk'tan kuruluydu. Beşiktaş ise su kadro
ile mücadele etmisti: Resul, Alaein, Nebi, Badi Kemal, Güresçi Hikmet,
Hüsnü, Seref, Ihsan, Cemal, Tayyip, Kadri.
Sebat Futbol Takimi Beşiktaş'i 3-2 yendi. Seref Bey ve arkadaslarinin
Beşiktaş'tan ayrilisi da iste o günde bitti. Biz hata yaptik yuvana dön
diyen yöneticiler Seref Bey'i ikna ettiler. O da fazla nazlanmadi.
Zaten kalbi Beşiktaş'daydi.
Neden Siyah-Beyaz ?
Balkan savasindan Osmanli imparatorlugu yenik cikmisti. Koskoca
Balkan topraklari artik yoktu. Ülkede bu durum büyük üzüntü yaratti.
Özellikle gençler savasin sonucunu uzun süre kabullenemediler. Bu
ortamda, adi daha sonra Beşiktaş Osmanli Jimnastik Kulübü olarak
degistirilen kulübün üyeleri Balkan savaslarinda verilen kayiplarin
anisina renkleri içinde bulunan kirmiziyi siyaha çevirmeye ve Balkan
topraklari geri alinincaya kadar spor alanlarinda siyah-beyaz renklerle
mücadele vermeye karar verirler.
Ama ondan sonraki yillarda Balkan topraklari geri alinamadigindan
Beşiktaş'in renkleri kirmizi-beyaz'a döndürülmeden siyah-beyaz olarak
kalir.
Kara Kartallar Ünvanı Nereden Geldi ?
1932-33 sezonunda Istanbul Amatör Ligi'nin bitmesine bir hafta
kalmisti. Son maç Beşiktaş ile Fenerbahçe arasindaydi. Bu maç sampiyonu
belirleyecekti. Fenerbahçe Beşiktaş'tan iki puan öndeydi. Dolayisi ile
bir beraberlik Fenerbahçe'yi sampiyon yapmaya yetecekti. Beşiktaş ise
mutlaka kazanmaliydi.
Beşiktaş tarihinde ilk kez sahaya bu maçta Beşiktaş simsiyah formalarla
çikmisti. O matemin simgesiydi. Seref Bey'in kaybedilisinin acisini
yansitiyordu.
Maç basladi. Fenerbahçe defansta kaliyor, bir puan için oynuyordu.
Beşiktaş ise atak üstüne atak gelistiriyor ve gol atmak için
yükleniyordu. Oyunun 24'üncü dakikasiydi. Nazim'in Fenerbahçe
filelerine gönderdigi top tüm Beşiktaş'lilari ayaga kaldirmisti. Ancak
hakem golü geçersiz saydi.
Oyunun büyük bölümü Fenerbahçe yari alaninda ve kalesi önünde
oynandi. Ancak gol olmadi ve maç basladigi gibi 0-0 bitti. Bu sonuçla
Fenerbahçe sampiyonluga uzanmisti.
Maçtan sonra konusanlar ligi ikinci sirada bitirmesine ragmen Beşiktaş'i öve öve bitiremiyorlardi.
- Ne takimdi öyle!
- 90 dakika içinde tam 66 kez akin yaptilar!
- Kartallar gibi saldirdilar.
- Evet. Aynen kara kartallar gibi...
Iste o siyah formalardan ve müthis futboldan sonra Beşiktaş
sampiyonluga ulasamamisti ama büyük bir ünvan kazanmisti: KARA
KARTALLAR.
Beşiktaş'ın Türk Gençliğine Hediyesi: 19 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı
1935 yiliydi. Beşiktaş Jimnastik Kulübü bir karar almisti. "Atatürk
Günü" düzenlenmesini istiyorlardi. Ulu önder sporu ve sporcuyu
seviyordu. Öyle ise onun adina spor müsabakalari yapmak çok dogru
olurdu.
Bu fikir hemen Fenerbahçe ve Galatasaray kulüplerine de açildi ve iki kulüpten de olumlu yanit alindi.
Tarih 24 Mayis 1935'ti. Fenerbahçe stad'inda yapilan ilk Atatürk Günü müsabakalarini binlerce kisi izlemisti.
Aradan kisa bir zaman geçmisti. Beşiktaş Jimnastik Kulübü, Atatürk
Günü'nün her yil düzenlenmesini istiyordu. Ankara'da toplanacak olan
Spor Kongresi'nde bu konu konusulabilirdi. Kongre'de kürsüye Beşiktaş
Jimnastik Kulübü'nden Ahmet Fetgeri çikti. Istanbul'da düzenlenen
Atatürk Günü spor müsabakalarini anlatti. Sözlerine söyle devam etti:
"Atatürk Günü'nün tüm Türk gençligine maledilmesi için 19 Mayis Gençlik
ve Spor Bayrami adi altinda her yil yapilmasini teklif ediyoruz."
Bu konusma alkislarla karsilandi. Konu Atatürk'e açildi. Ulu önderin
de onayiyla 19 Mayis Gençlik ve Spor Bayrami kutlanmaya baslandi.
Arabacılar Takımı Değil, Arabalılar Takımı
Ahmet Fetgeri Bey'in agzindan :
"Her bir devrin ileri gelenlerinin çocuklari olan pasazadeler, idman
mahalli olan Osman Pasa Konagi'na gidip gelirken Dolmabahçe Saray
arabalarindan istifade etmeye baslamislardi. Her hareketin goze battigi
ve dedikodu mevzugu oldugu o günlerde yapilan bu seyahatler, halkin
arkadaslarimiza "Saray arabalariyla gezen gençler", "Saray arabalilar"
ve "ARABALILAR" seklinde isimler takmalarina sebep olmustur. O zamanlar
samimi ve sicak bir ifadenin mahsulü olan bu tabirler, her halde zaman
geçtikçe rakip taraftarlarca istismar edilerek "ARABACILAR" olarak
degismis olacak..."
|